Nieuws

20 jaar Moderator: Beschouwingen van een oude veldveteraan

Dirk Dufraing

 

In retrospectief… het prille begin

Twintig jaar geleden werkte ik als penitentiair beambte in de gevangenis van Hoogstraten. Einde 1996 was ik daar mijn loopbaan in het justitiële werkveld begonnen. Na een paar maanden werd ik, omwille van mijn verleden met boeken, door de directeur gevraagd om voor een nieuwe infobrochure een tekst te schrijven over de geschiedenis van het Gelmelslot, dat sinds de eerste helft van de 19de eeuw dienst deed als bedelaarsoord en later werd omgevormd tot een penitentiair schoolcentrum.
Zodoende bracht ik een groot deel van mijn dagen toen door in het archief van de stad Hoogstraten, en schreef ik in Wordperfect op mijn eigen ouwe vertrouwde Toshiba laptop het gevraagde stuk. In de gevangenis waren er toentertijd al wel PC’s op bepaalde diensten, maar ik was niet vertrouwd met Windows, en had geen enkele notie van Word.
Eens die klus geklaard, kreeg ik een nieuwe opdracht. De gevangenisdirectie had een rapport ontvangen van de Vlaamse Federatie van Forensisch Welzijnswerk, ‘Van boekerij tot gevangenisbibliotheek’, geschreven door ene Marianne Regelbrugge en Rika Jacobs, mij toen totaal niet bekend, en latere collega’s zoals zou blijken. De gevangenisbibliotheek lag al jaren op apegapen, ik nam dit document door, bracht hiervan verslag uit en kreeg vervolgens de vraag om hiervoor een projectaanvraag te schrijven die aan het Directoraat-generaal van het Gevangeniswezen (thans Penitentiaire Inrichtingen) zou worden voorgelegd.
Nog nooit eerder had ik ‘een projectaanvraag inclusief kostenraming’ opgemaakt of geschreven, maar desalniettemin ging ik weer aan de slag op mijn ouwe laptop, en enige tijd later was mijn werkstuk klaar, mèt kostenraming waarin o.a. een prijsbestek voor brandvertragende gordijnen en vast tapijt. Dat laatste was niet mijn idee, maar van de adjunct-directeur van de Rekendienst die nogal op zijn strepen stond. Volgens mij was dat niet zo slim, maar ik had er ook geen problemen mee. Als die bibliotheek er maar kwam.
En die kwam er. De aanvraag werd goedgekeurd, er werden ‘middelen’ toegekend, ik kreeg vervolgens de opdracht de onbestaande bibliotheekwerking weer op te starten met behulp van een hiervoor vrijgestelde gedetineerde, en anderhalf jaar later lagen er op de secties exemplaren van de catalogus ‘Bibcat 98’, gemaakt in Access. Het had me nogal wat moeite gekost om de basisprincipes hiervan onder de knie te krijgen, maar moeilijk gaat ook, had ik van huis uit ingeprent gekregen. Gedetineerden hadden op dat ogenblik dan nog wel geen vrije toegang tot wat een open bibliotheek had moeten zijn, het grotendeels uit afvoer van Openbare Bibliotheken bestaande boekenbestand was hopeloos verouderd, maar er konden weer boeken worden ontleend, en er werd opnieuw flink gelezen. Omdat gedetineerden vooral non-fictie en recent verschenen literatuur wilden lezen… wat dus niet in het eigen aanbod zat… zorgde ik ervoor dat ze onrechtstreeks toch toegang hadden tot het aanbod van de plaatselijke Openbare Bibliotheek. Om de paar weken ging ik daar eigenhandig de... lees verder

Het gras van de samenleving

DE MENING

IS SCHRIJVER EN HOOGLERAAR SOCIALE WETENSCHAPPEN (KU LEUVEN)

Het gras van de samenleving

Het kan iedereen overkomen: slachtoffer worden van een misdrijf, een overval, een verkrachting. In een verkeersongeval betrokken raken. Opeens iets gedaan hebben waarvan je nooit dacht dat je het kon doen en sinds die dag jezelf een ‘dader’ moeten noemen. Justitie moet in zulke gevallen haar werk doen natuurlijk. Maar justitie is ook ingewikkeld en hard. Het conflict ontglipt je, professionals nemen het over. Waar blijft nog de menselijke kant?

We hebben het geluk te leven in een land waar zoiets als herstelrecht stilaan bekender wordt. Met behulp van neutrale bemiddelaars kunnen ontmoetingen tussen slachtoffers en daders worden georganiseerd. Na de pijn, de wrok en de justitiële logica ontstaat weer iets dat dichter bij het gewone leven staat. Dat betekent vooral dat het voor achterblijvers niet op leegte hoeft te eindigen. Niet op eenzaam huilen achter de keukentafel. Niet op iedereen horen zeggen: je moet het loslaten nu. Ik heb het zelf van dichtbij meegemaakt. Een slachtoffer-daderontmoeting kan, hoe vreemd het misschien klinkt, voor een gevoel van voltooiing zorgen. Je kunt weer verder.

Dat gaat over iets diepers dan je misschien denkt. Herstelrecht is een oefening in samenleven. Het is niet enkel relevant voor mensen die daadwerkelijk met justitie in aanraking komen. Elkaar in de ogen kijken en praten is nog altijd de beste manier om het sociaal weefsel sterker te maken, overal. En herstelmethoden kunnen klein beginnen, ook overal. Op school bijvoorbeeld, als een manier om met pestgedrag om te gaan. In een buurt, om te maken dat burenruzies niet uit de hand lopen. Verzet begint met kleine daden, schreef Remco Campert ooit, maar ook het samenleven begint daarmee. ‘Zoals storm met zacht geritsel in de tuin.’ Samenleven is een dagelijkse trage storm die we moeten koesteren.

Een van de beste boeken over conflictdynamiek dat ik ooit las is Some trouble with cows van de Amerikaanse Beth Roy. Dat gaat over hoe een klein voorval in een dorp in Bangladesh (iets over koeien van de ene boer die het voer van een andere boer opeten) op twee dagen tijd ontaardt in gewapend geweld tussen gemeenschappen. Beth Roy werkt zelf als herstelbemiddelaar en weet als geen ander hoe belangrijk een detail kan zijn. Ook een groot conflict begint met iets kleins.

Daarom is herstelrecht geen detail. Elkaar niet als vijand leren zien, zoiets is allesbehalve soft. Het is de stuff waaruit ons samenleven bestaat.

In Leuven viert volgende week Moderator haar twintigjarig bestaan. Deze organisatie – een forum voor herstelrecht en bemiddeling – maakt in heel Vlaanderen slachtoffer-daderontmoetingen mogelijk. En dat al twintig jaar dus, wat een nieuwswaardig feit is. De samenleving mag gevierd worden, ook nu. Vooral nu. Het is indrukwekkend dat er bij ons plekken zijn waar mensen in de moeilijkste der omstandigheden elkaar in de ogen kunnen kijken. Als het daar lukt, kan het elders alleen maar makkelijker gaan. Dat is het gras van de samenleving, waar het ritselt.

 

Column verschenen op vrijdag 31 mei in De Standaard

Samenspraak: gespreksgroepen met verkeersslachtoffers en veroorzakers, die niet bij hetzelfde ongeval betrokken zijn

In september en oktober komt zowel in Gent als in Brugge een gespreksgroep samen waarin verkeersslachtoffers en veroorzakers, die niet bij hetzelfde ongeval betrokken zijn, met elkaar kunnen spreken over wat hen overkomen is.
En jij kan deelnemen!
Meer info en inschrijven via www.moderator.be/samenspraak-verkeer

Johny vertelt alvast waarom hij in gesprek wil gaan met andere betrokkenen, bekijk het filmpje hier.

Jaarverslag Moderator 2018

Ook dit jaar presenteren we u weer met veel plezier een overzicht van onze werkzaamheden in het afgelopen jaar.  Omdat we beseffen dat zo'n dik jaarverslagboek vaak door erg weinig mensen echt ter handen genomen wordt, heb we ook dit jaar weer gekozen voor een jaarverslag dat bestaat uit verschillende afzonderlijke onderdelen, die samen een goed overzicht bieden over de verschillende terreinen waarop de Moderator-medewerkers actief zijn.

Onderin vind je, zoals al vele jaren de gewoonte onze jaarkrant, waarin we aan de hand van interviews, getuigenissen en artikels terugblikken op enkele belangrijke thema's uit het afgelopen werkjaar.  Daarnaast vind je voor de tweede keer ook onze jaarposter, ideaal om in het toilet aan de muur te hangen zo af en toe eens een oog te werpen op Moderator.  Tot slot vind je onderin ook de jaarfiches van de 5 provinciale bemiddelingsteams, waarin de bemiddelaars een overzicht geven van een aantal cijfergegevens, een blik werpen op hun structurele werk en ook al vooruitblikken naar de toekomst.

Veel leesplezier. Op simpel verzoek, kan je de krant en poster ook uitgeprint ontvangen.  (info@moderator.be)

Jaarkrant 2018 def

Jaarposter 2018 def

Jaarfiche 2018 West-Vlaanderen

Jaarfiche 2018 Vlaams-Brabant Brussel

Jaarfiche 2018 Oost-Vlaanderen

Jaarfiche 2018 Limburg

Jaarfiche 2018 Antwerpen Mechelen Turnhout

BOEK 'Het spijt mij. Over bemiddeling na een verkeersongeval' vanaf nu te koop

De chauffeur van een schoolbus die door een ongelukkig manoeuvre zijn vaste begeleidster overrijdt. Een mama van twee die een seconde niet goed oplet, een klap hoort en dan haar hart voelt stilstaan omdat er achter haar auto een scholier ligt. Een jongen die omkomt bij een weekendongeval terwijl zijn
vriend achter het stuur ervan afkomt met een whiplash. Een vrouw die het zebrapad oversteekt en wordt gegrepen door een automobilist die vluchtmisdrijf pleegt. Sommige ongevallen confronteren ons met de vernietigende kracht van het noodlot. En ‘ons’, dat zijn in de eerste plaats slachtoffers en veroorzakers,
want beide partijen moeten leren leven met wat gebeurd is. In Het spijt mij volgt Sabine Cocquyt de bemiddeling die na zo’n tragische gebeurtenis wordt opgestart. Wil een moeder de veroorzaker van het ongeval dat haar zoon het leven kostte in de ogen kijken? En wat zeg je als veroorzaker tegen de vrouw die je een paar weken voordien van haar sokken reed?
Verhalen die de kracht van bemiddeling tonen.

 

Dit boek toont aan tot welke graad van beschaving de mens in staat kan zijn ondanks ernstige kwetsuren en onrecht. Het vertrekt vanuit de concrete problematiek van verkeersslachtoffers, maar kan volgens mij ook symbool staan voor het omgaan met de conflicten die onze wereld bedreigen. (Dirk De Wachter)

 

Het boek bestellen kan via een eenvoudig mailtje naar auteur Sabine Cocquyt: info@sabinecocquyt.be of rechtstreeks bij uitgeverij EPO. Het boek is ook te koop in de betere boekhandel.

Bekijk ook de sterke getuigenissen van Sabine en Viviane in het radioprogramma ' De Madammen' over het belang en de meerwaarde van bemiddeling na een verkeersongeval.