workshops

WORKSHOPS TREFDAG 2016

Voor de presentaties van de sprekers die werden getoond tijdens de trefdag, kunnen jullie er heel wat terugvinden hieronder. Door op de naam van de spreker te klikken, word je toegeleid naar de presentatie in PDF-vorm. 

10:30-12:00
1. In gesprek met een slachtoffer van seksueel geweld
Spreker(s): Een slachtoffer van seksueel geweld, begeleid door Bie Vanseveren (HCA-medewerker Alba), vooraf opgenomen interview door Jan Huys (Journalist, en vrijwilliger-bemiddelaar).

Welke ervaring met het “systeem” heeft een slachtoffer van verkrachting? In dit cirkelgesprek – begeleid door HCA-medewerker Bie Vanseveren – zal een slachtoffer van verkrachting haar verhaal komen delen met de professional. Het cirkelgesprek wordt ingeleid door een vooraf opgenomen interview met journalist en HCA-vrijwilliger Jan Huys. Mensen uit het werkveld krijgen de kans om aan het cirkelgesprek deel te nemen. Wij luisteren ondermeer hoe zij de informatie naar het slachtoffer, de communicatie met justitie, en de eventuele participatie met justitie heeft ervaren. Een boeiend cirkelgesprek die het persoonlijke verhaal overstijgt.

10:30-12:00
2. De Arrondissementele Raad voor Slachtoffers als een stap naar een Integraal Slachtofferbeleid
Spreker(s): Helga Van de Put, Chris Naegels, Cris Wandelseck, Joni Janssens, Jessica Claes, Ingrid Marit (moderator).
Helga Vande Put is referentiemagistraat slachtofferbeleid parket-generaal Antwerpen; Chris Naegels is justitiassistente Dienst Slachtofferonthaal Mechelen; Cris Wandelseck is hoofdcommissaris en korpschef Politie Zuiderkempen; Joni Janssens is teamverantwoordelijke Slachtofferhulp CAW Antwerpen; Jessica Claes is bemiddelaar-begeleidster, HCA-BIC Ivo Cornelis Mechelen, en Ingrid Marit is bemiddelaar bij Moderator.

De Arrondissementele Raad voor Slachtoffers werd eind jaren ’90 opgericht met het oog op een gestructureerde aanpak van een lokaal slachtofferbeleid. Deze structuren liggen in het verlengde van wat de EU richtlijn voor slachtoffers beoogt met een integrale slachtofferzorg. In deze workshop bekijken we hoe deze raden zich verhouden tot de EU Richtlijn, en willen we tegelijk ook zoeken naar de meerwaarde van de slachtoffer-daderbemiddelaar in deze structuur. In dit panelgesprek worden deze thema’s besproken vanuit de verschillende perspectieven. Hiervoor nodigen we een aantal sleutelpersonen uit die vanuit de Arrondissementele Raad van Antwerpen hun ervaringen komen delen.

10:30-12:00
3. De informatiestroom naar het slachtoffer. Een belangrijke opstap naar participatie aan de gerechtelijke procedure en/of bemiddeling
Spreker(s): Isabelle Vanderhoeven, Natalie Verpoorten,  Isabelle Degraeve, Hilde Deboeck (moderator).
Isabelle Vanderhoeven is beleidsmederker Afdeling Justitiehuizen aan het Departement WVG, Natalie Verpoorten is jurist-criminoloog Onthaalteam/Slachtofferhulp CAW De Kempen, Isabelle Degraeve is teamchef slachtofferbejegening politiezone Vlas, Hilde Deboeck is stafmedewerker bij Moderator.

Vanuit de EU richtlijn voor slachtoffers wordt er heel wat aandacht gevestigd op het belang van informatieverstrekking naar een slachtoffer betrokken in een gerechtelijke procedure. Enerzijds gaat het om info die slachtoffers toelaat te participeren aan de gerechtelijke procedure, anderzijds betreft het een informeren over de mogelijke deelname aan slachtoffer-daderbemiddeling. Het expertisenetwerk op het niveau van het Parket Generaal werkt momenteel aan de optimalisering van deze informatiestroom op sleutelmomenten in de strafrechtelijke procedure. Dit panel zal deze informatiestroom in kaart brengen en kijken naar de kansen tot participatie van het slachtoffer zowel aan de strafrechtelijke procedure als aan bemiddeling. In gesprek met de deelnemers staat het panel verder stil bij de rol van justitieassistenten, hulpverleners en bemiddelaars in het informeren en activeren van slachtoffers zodat deze meer tot hun ‘recht’ komen.

10:30-12:00
4. Slachtoffers van historisch misbruik. Welke rol kan een samenleving opnemen in het herstelproces?
Spreker(s): Ivo Aertsen, Annick Deblauwe, Kristel Buntinx, Coekaerts Cathia, Annemie Gaethofs (moderator)
Prof. Dr. Ivo Aertsen is hoofddocent penologie, victimologie en herstelrecht aan het Leuvens Instituut voor Criminologie (KU Leuven) en o.m. coördinator van de Onderzoekslijn Herstelrecht. Annick Deblauwe is beleidsmedewerker op het Departement Welzijn, Gezondheid en Gezin, Cathia Coekaerts is lector aan de UCLL te Heverlee, sociaal bemiddelaar en bemiddelaar in de Jeugdhulp, Kristel Buntinx is bemiddelaar bij Moderator, en Annemie Gaethofs is bemiddelaar bij Moderator. Cathia, Kristel en Annemie zijn allen lid van de Erkennings- en Bemiddelingscommissie Slachtoffers van Historisch Misbruik.

Slachtoffers van historisch misbruik vallen vaak buiten het gerechtelijk kader. Recent werd een parlementaire commissie over dit thema afgerond, met als uitkomst o.m. een aantal aanbevelingen. Parallel met de commissie zijn er initiatieven geweest om cirkelgesprekken te organiseren in effectieve dossiers van historisch misbruik. De vraag naar de toekomst rest nu: is er een rol voor ons als samenleving in deze herstelprocessen? In deze dialoogtafel wordt de werking en het ontstaan van deze commissie geschetst, de ervaringen uit de cirkelgesprekken komen hierbij aan bod, en er wordt gekeken op welke manier een samenleving – met inbegrip van organisaties die met herstelrecht bezig zijn – een rol kan spelen in deze herstelprocessen.

12:00-13:00
Week van herstelrecht in Europa

Naar aanleiding van de Internationale Week van Herstelrecht zal tijdens de lunch deze week in the picture worden gezet. Met medewerking van Europees Forum voor Herstelrecht zullen voorbije en geplande projecten/activiteiten uit Europa worden getoond.

13:00-14:30

5. Zorgzaam omgaan met kinderen en jongeren als kwetsbare groep
Spreker(s): Jaklien Eyckerman, Aline Bollen, Hilde Vanlommel (moderator).
Jaklien Eyckerman is medewerker slachtofferhulp bij CAW Limburg en tevens kinder- en jongerentherapeut. Zij is o.m. gespecialiseerd in rouwverwerking bij kinderen en is auteur van het boek “100 kindervragen. Afscheid en verlies”. Aline Bollen is medewerker slachtofferhulp bij CAW Limburg. Hilde Vanlommel  is bemiddelaar bij Moderator.

De slachtofferrichtlijn richt zich op verschillende vlakken sterk naar kinderen als één van de meest kwetsbare groep slachtoffers. Wat betekent dit nu voor de hulp- en dienstverlening en de bemiddeling? In deze workshop zullen we kijken in welke mate deze praktijken zich verhouden tot de richtlijn. Is er nood aan actualisering in de navolging op de richtlijn? Zijn er innovatieve perspectieven in het werken met kinderen die een zinvolle aanvulling kunen zijn? Welke ervaringen zijn er in het werken met jongeren? Deze thema’s zullen aan bod komen in dit panelgesprek.

13:00-14:30
6. Het sleutel-artikel 12 van de EU slachtofferrichtlijn: herstelrecht en het slachtoffer
Spreker(s): Kurt De Backer, Hilde GeudensKris Vanspauwen, Filip Van Gorp (moderator).
Kurt De Backer stafmedewerker slachtofferbeleid op het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk, Hilde Geudens is coördinator van HCA-dienst ALBA, Kris Vanspauwen is bemiddelaar bij Moderator, en vrijwillig medewerker aan het Leuvens Instituut voor Criminologie aan de KU Leuven, en Filip Van Gorp is bemiddelaar bij Moderator.

Artikel 12 van de slachtofferrichtlijn spitst zich toe op de plaats van herstelgerichte processen. Zo stelt het artikel dat het belang en de noden van een slachtoffer centraal moeten staan bij het initiëren van elk herstelproces. In Vlaanderen wordt het recht op informatie maximaal toegepast via de COL 05/2014 aangaande de informatieplicht. In deze workshop zal gekeken worden hoe er momenteel aan de slag wordt gegaan rond deze richtlijn in Vlaanderen, en welke kanttekeningen er kunnen gemaakt worden bij deze maximalistische benadering.

13:00-14:30
7. In de kou na een dodelijk verkeersongeval: welke uitdagingen liggen er in zorg en samenwerking?
Spreker(s): Gerdine Westland, Liesbeth De Clercq, Sigrid Engelen en Joke Declercq (moderator).
Gerdine Westland is algemeen coördinator bij vzw Rondpunt, Liesbeth De Clercq is medewerker binnen de Sociale Cel Lokale Politie Dendermonde, Sigrid Engelen, medewerker Werking Verkeer CAW Oost-Vlaanderen en Joke De Clercq is bemiddelaar bij Moderator.

Zware verkeersongevallen met al dan niet dodelijke afloop brengen heel wat teweeg in het leven van veroorzakers, slachtoffers, en hun omstaanders. In de EU richtlijn voor slachtoffers van misdrijven werd een mijlpaal bereikt en de zorg en hulp aan slachtoffers, maar hierin werd geen expliciete verwijzing gemaakt naar wie betrokken was in een verkeersongeval. Toch wordt er in Vlaanderen al jaren – en terecht – hard gewerkt in een goede zorg voor betrokkenen in een verkeersongeval. Met Rondpunt hebben we in Vlaanderen alleszins al een kenniscentrum dat zich uitsluitend bezighoudt met deze thematiek. In deze dialoogtafel worden de actuele ontwikkelingen maar ook de pijnpunten in een geïntegreerde aanpak het onderwerp van een boeiend gesprek. Het samenwerkingsverband in verkeersdossiers tussen politie, parket en hulpverlening in Dendermonde wordt hierbij uitgelicht als een goede praktijk.

13:00-14:30
8. Komen slachtoffers “in beeld” of “in zicht” in de gemeenschapsinstellingen? Een kijk op de HCA praktijk.
Spreker(s): Julie Derynck, Bert Ilsen, Bart Sanders.
Julie Derynck is medewerker van HCA-dienst BAAB (vzw De Patio), Bert Ilsen is mederwerker HCA BAAL (vzw Pieter Simenon), en Bart Sanders is Afdelingsdirecteur van HCA-dienst BAAB (vzw De Patio).

Sinds 2015 loopt er in een aantal Gemeenschapsinstellingen voor Jongeren een proefproject rond Slachtoffer-in-Zicht als onderdeel van het permanent aanbod voor jongeren. Het programma bestaat uit een groepstraject en een individueel proces. Na een jaar werking met een 60-tal jongeren heeft dit heel wat materiaal opgeleverd. In dit panel zullen de resultaten hierover besproken worden en gespiegeld worden aan de praktijk van de leerprojecten “Slachtoffer in Beeld” zoals deze in de gemeenschapsinstelling van Mol al jaren wordt georganiseerd. Er zal gekeken worden op welke manier SIZ en SIB een impact hebben of kan hebben op jongeren en in die zin preventief kan werken.

15:00-16:30
9. Family Justice Centre als goede praktijk in de aanpak van huiselijk geweld
Spreker(s): Davy Simons, Katrien Willems, Kris Vanspauwen (moderator).
Davy Simons is ketenregisseur CO3 bij de Provincie Antwerpen, Katrien Willems is adjunct-directeur CAW Oost-Brabant en Kris Vanspauwen is bemiddelaar bij Moderator.

De ontwikkeling van ‘Family Justice Centres’ in Vlaanderen zijn een voorbeeld van een geïntegreerde slachtofferbeleid op het vlak van huiselijk geweld. Geïnspireerd op o.m. ervaring en onderzoek wordt het FJC als gevalstudie bekeken en worden er momenteel ook enkele uitdagingen in deze  geïntegreerde aanpak besproken.

15:00-16:30
10. Aandacht voor de psychopathologie van de dader met het oog op de preventie van verder slachtofferschap
Spreker(s): Lieve Dams, Kasia Uzieblo, Dirk Dufraing (moderator).
Prof. dr. Lieve Dams is psychiater en directeur van de Berkenwinning, professor Forensische Psychiatrie, tutor en examinator voor het vak Forensische Geneeskunde aan de Universiteit Maastricht, en gast- en of geassocieerd professor aan de Nationale Politie Academie te Brussel, de Thomas More Hogeschool te Antwerpen, de Provinciale Hogeschool Limburg en de Vrije Universiteit Brussel. Prof. dr. Kasia Uzieblo is onderzoeksleider Gezondheidspsychologie & Psychopathologie en coördinator Postgraduaat Forensische Psychodiagnostiek & Counseling en Dirk Dufraing is bemiddelaar bij Moderator.

Als slachtoffers deelnemen aan herstelrechtelijke processen is het belangrijk om aandacht te hebben voor de psychopathologie van de dader. Dit kan voorkomen dat het slachtoffer verdere schade oploopt en kan ook de kans op secundaire victimisering minimaliseren. Een tiental jaren geleden werd er binnen Moderator een werkgroep opgericht rond het bemiddelen met deze doelgroep. Dit mondde uit in een draaiboek voor de bemiddelaar. Vandaag lijkt het opportuun om stil te staan met een aantal van deze geformuleerde richtlijnen, en meerbepaald met de EU richtlijn in het achterhoofd. Twee experts en een bemiddelaar zullen hun licht laten schijnen over een aantal belangrijke aspecten zoals: in hoeverre is het slachtofferbelang en het belang van de preventie van secundaire victimisering een belangrijk of noodzakelijk uitgangspunt in het bemiddelen met daders met een psychopathologie? In welke mate is het zinvol en nodig om een aantal voorwaarden in te bouwen vooraleer een bemiddeling wordt opgestart? Deze en andere vragen zijn de start van een boeiende workshop.

15:00-16:30
11. Hoe smaakt de Pot Pourri voor slachtoffers?
Spreker(s): Joachim Meese, Davy Dhondt (moderator)
Prof. Dr. Joachim Meese is advocaat strafrecht en tevens vennoot bij Van Steenbrugge Advocaten en daarnaast ook professor straf(proces)recht aan de Universiteit Antwerpen, Davy Dhondt is bemiddelaar bij Moderator.

In het afgelopen jaar zijn er binnen het strafrecht en de strafrechtsprocedure een hele reeks van wijzigingen doorgevoerd. Deze bundeling van wetswijzigingen zijn de zogenaamde Potpourri-wetten. In welke mate heeft Justitie zich in deze soms belangrijke ingrepen verhouden tot de EU slachtofferrichtlijn? Met andere woorden: welke de imlicaties  hebben de Potpourri-wetten (vnl. II) voor slachtoffers? Prof. dr. Joachim Meese is uitgenodigd om hierover kritisch te reflecteren.

15:00-16:30
12. De aandacht voor het slachtoffer in het Jeugdrecht
Spreker(s): Eef Goedseels, Joëlle Danckaerts, Herman Dewispelaere (moderator).
Joëlle Danckaerts is jeugdrechter aan het Hof van Beroep Brussel, Dr. Eef Goedseels is onderzoeker aan het NICC, en Herman Dewispelaere is bemiddelaar bij HCA-dienst DIVAM.

In eerste instantie richt de EU richtlijn voor slachtoffers zich vooral op het klassieke strafrecht, en wordt het jeugdrecht buiten beschouwing gelaten. In dit panelgesprek gaan we kijken op welke manier de slachtofferrichtlijn richtinggevend kan zijn voor het Jeugdrecht? Op welke manier kan bijvoorbeeld artikel 12 van de EU richtlijn gezien worden in het licht van de huidige bemiddelingspraktijk van de minderjarigen? Joëlle Danckaerts zal als jeugdrechter kijken in welke mate de positie van een slachtoffer -mbt erkenning, ondersteuning en herstel- zou versterkt kunnen worden in de aanpak van jeugddelinquentie. Dr. Eef Goedseels zal een aantal kritische reflecties en kanttekeningen plaatsen bij de huidige praktijk binnen het Jeugdrecht, en tegelijk kijken welke kansen en uitdagingen er kunnen liggen om de rol van het slachtoffer te versterken.